تاريخچه چاپ در جهان و ايران
قدمت چاپ در دنيا به آخرها قرنها وسطي مي رسد . نويسندگان و مورخ نويسان منشاء بروز و بكارگيري چاپ را مرز و بوم چين معرفي مي نمايند و اعتقاد دارا هستند اين صنعت از كشور چين به اروپاي غربي رسيده ميباشد .
طرز ابداع و نوآوري صنعت چاپ به طور كامل معلوم نميباشد با اين كه اروپايي ها آن را از آن خويش مي پندارند اما با توجه به شواهد مو جود مبدا بروز صنعت چاپ مرز و بوم چين مي باشد . ورود صنعت چاپ به جمهوري اسلامي ايران مربوط به حدود صد سال پيش ميباشد كه يك نقطه عطف در مورخ كشورايران محسوب مي شود . طراحي كارت ويزيت
در ادامه مروري بر صنعت چاپ در عالم و جمهوري اسلامي ايران خوا هيم داشت .
تاريخچه چاپ تاريخچه صنعت چاپ در جهان پيشين از اينكه صنعتي به نام چاپ به وجود بيايد كتاب ها به صورت دست نويس نشر مي شدند . در امپراطوري هاي روم، آتن و … كتاب ها و شاهكارهاي ادبي را با دست مي نوشتند و به اين ترتيب نسخه هاي جديدي ايجاد مي كردند . چنين روندي در قرنها وسطي ترويج داشت . اين كار باعث مي شد قيمت كتاب به حدي گران باشد كه مردم معمولي نتوانند آنان را خريداري نمايند و فقط توده ي يه خرده توانايي خريد اين كتاب ها را داشته باشند . براي همين منجر مي شد تا وضعيت خواندن كتاب و به كارگيري از علم ها متفاوت براي همگان آماده نباشد .
در قرنها وسطي كاتبان بر روي پوست گاو يا گوسفند مي نوشتند و از صد سال قبل از شارلماني، از پاپيروس ديگر استفاده نشد . مي گويند برگه از كشور هاي اسلامي وارد اروپا گرديد . ورقه براي اولين توشه در مرزو بوم هاي مديترانه اي كه با كشورهاي اسلامي در ارتباط بودند چشم شده ميباشد . مسلمان ها روش ايجاد برگه را از مردمان كشور چين ياد گرفته بودند .
مورخ صنعت چاپ حتما بخوانيد : پباده سازي و چاپ كاتالوگ براي درست كردن برگه از الياف گياه استعمال مي كردند به اينصورت كه آن را خرد نموده و به شكل خمير در مي آوردند و سپس خمير بدست آمده را به صورت يك لايه نازك در آورده و بر روي يك پارچه يا اين كه برگه پهن مي نمودند و فشار مي دادند تا آب مازاد از آن خارج شود . به اين ترتيب در آخرها قرون وسطي ديگر پوست و برگه پوستي جاي خويش را به كاغذ گياهي اعطا كرد .
اگرچه اشپيل فوگل هيچ اشاره اي در كتاب خويش به مرزوبوم چين و مشرق زمين در ابداع صنعت چاپ نكرده ميباشد البته بايستي منشاء اين هنر را سرزمين چين دانست . بدين ترتيب مراحلي كه چاپ را متحول كرده هنوز نامشخص مي باشد . عبدالحسن آذرنگ در كتاب خود به اين نكته اشاره مي كند كه : « يك كيمياگر چيني به اسم پيشنگ در حدود سال ۱۰۴۰ ميلادي با استعمال از گل و يك چسب مخصوص تركيبي را درست كرد و به وسيله آن حروف را ايجاد و اين حروف را در كوره پخت تا سفت شود . پيشنگ با در كنار هم قرار دادن حروف و سفت كردن آن ها با وسيله اي فلزي، مخلوطي از خاكستر، موم و رزين را روي آن مي ماليد و برگه اي كه حروف روي آن قرار داشتند با ملايمت حرارت مي بخشيد . پس از اين كه نقش حروف بر روي كاغذ منتقل مي شد، قطعات حروف را با حرارت از هم جدا مي كرد . بعدا، اين كار پيشنگ را حروف چيني ناميدند .»
بعد از قرن دوازدهم، غرب براي چاپ از قالب هاي چوبي حكاكي گرديده به كار گيري مي كرد اما در قرن پانزدهم دستگاهي ابداع شد كه از فرآورده فلز بود و به رخ متحرك مي توانست ورژن هاي زيادي از يك كتاب را با سرعت زياد چاپ نمايد .
ولي تحولي كه از قرن ۱۲ تا ۱۵ فيس گرفت دوچندان آرام و نمايد بود اما اين دگرگون سازي در مسافت في مابين سال هاي ۱۴۴۵ تا ۱۴۵۰ ميلادي شتاب متعددي گرفت و به بيشترين و كمترين دما حد خود رسيد .
يك عدد از هم محلي مانيتس به اسم يوهانس گوتنبرگ در صنعت چاپ نقش تاثيرگذاري ايفا نمود . وي چاپ يك انجيل را كه به انجيل گوتنبرگ داراي اسم و رسم شد در سال ۱۴۵۵ تمام كرد و اين انجيل اولين كتابي بود كه به وسيله چاپ متحرك تكثير مي شد . صنعت نو چاپ در نيمه دوم قرن ۱۵ به سرعت در اروپا توسعه و گسترش پيدا كرد . در ده سال ۱۴۶۰ ميلادي چاپخانه هاي بسياري در سرتاسر امپراتوري روم منش اندازي شدند و پس از آبادي سال به كشورهايي چون فرانسه، ايتاليا، اروپاي شرقي و اسپانيا رسيدند . يك عدد از شهرهايي كه به مركز چاپ داراي شهرت شد ونيز بود كه تا سال ۱۵۰۰ ميلادي، حدود دو ميليون ورژن كتاب در آنجا چاپ شد و تعداد چاپخانه هاي اين شهر به صد عدد مي رسيد .
پس از ۲۰ سال از اولي همت هايي كه گوتنبرگ براي چاپ انجام داد، صنعت چاپ در شهرهاي فلورانس، ونيز، ليون و پاريس به وسيله سطوح برجسته به رخ محدود اشاعه پيدا كرد . به ادله هزينه هاي زياد، دستگاه چاپ صرفا براي افراد ثروتمند در دسترس بود و به همين جهت براي زمان طولاني قضيه استقبال عموم قرار نگرفت . پس از گذر كرد ۳۰۰ سال از ساخت دستگاه چاپ گوتنبرگ در سال ۱۷۹۶ ميلادي، فردي به نام آلوئيس زنه فلدر كه يك سناريو طومار نويس اهل آلمان بود، ليتوگرافي يا چاپ سنگي را نوآوري نمود . نحوه عمل به اين چهره بود كه متني را بر روي سنگ حكاكي مي كردند كه مي توانست در حدود ۷۵۰ برگه را به خير چاپ كند .
تاريخچه صنعت چاپ در ايران به طبع بخوانيد: چهگونه يك پوستر عالي را بشناسيم مورخ صنعت چاپ ايران بعضا زمان ايلخانان را آغاز صنعت چاپ در كشورايران مي دانند ولي بعضي ديگر اين احتمال را مي دهند كه قبل از ديگران، يهوديان پارسي لهجه به اين تفكر افتاده اند . در سال ۱۶۳۹ ميلادي در ليدن هلند سه كتاب به خط و زبان پارسي چاپ شد كه براي تبليغ مسيحيت بود . در ظاهر اين چاپخانه نخستين چاپخانه فارسي زبان در سراسر دنيا بوده ميباشد . طبق مدارك در دسترس اولي كتاب چاپ ايران در سال ۱۶۳۸ به وسيله زبور داوود كه يك كشيش بود به خط و زبان ارمني در محله جلفاي اصفهان به چاپ رسيده كه داراي ۵۷۲ برگه بوده است .
اما بازه دگرگون سازي در حوزه چاپ و مورد ها چاپي مانند مجله و كتاب در دوره قاجار و از بازه ولايتعهدي عباس ميرزا آغاز گرديد كه هم زمان با نبرد هايي بود كه در بين جمهوري اسلامي ايران و روسيه رخ گرفت . با حمايت عباس ميرزا در سال ۱۲۳۳ قمري يك چاپخانه در شهر تبريز به وسيله آقا زين العابدين تبريزي تاسيس شد و نخستين كتاب فارسي در سال ۱۲۳۴ هجري قمري با تيتر فتح طومار اثر ميرزا ابوالقاسم قائم مقام فراهاني كه در مورد جنگ هاي دربين جمهوري اسلامي ايران و روس بود، چاپ و منتشر شويد .
به طبع بخوانيد: پباده سازي ست اداري پس از ۷ سال از روش اندازي چاپخانه تبريز به امر فتحعلي فرمانروا ميرزا زين العابدين به تهران رفت تا چاپخانه اي در آن شهر تاسيس نموده و به چاپ كتاب بپردازد . قضيه اين كتاب ها معمولا ديني، تاريخي، ادبي، يادگرفتن اصول بهداشتي و … بود .
سازه به دلايلي چاپ سنگي بعد از آن از چاپ سربي ترويج پيدا كرد . جعفرخان تبريزي در سال ۱۲۴۰ هجري قمري يك دستگاه چاپ سنگي را به تبريز آورد . اولين كتاب چاپي سنگي يك قرآن بود كه در سال ۱۲۴۸ توسط ميرزا اسدالله چاپ شد . پس از آن در شهرهاي ديگر نيز چاپ سنگي توسعه و گسترش يافت .
هشت سال پيشين از اين كه دستگاه چاپ سنگي وارد جمهوري اسلامي ايران شود، چاپ سربي نيز انجام مي گرفت البته به دليل اينكه سختي و هزينه زيادي داشت سپس از بكارگيري دستگاه چاپ سنگي، از آن استعمال نشد ولي در برهه زماني ناصرالدين پادشاه قاجار پس از نيم قرن مجدد از چاپ سربي استعمال گرديد .
با تاسيس مكتب دارالفنون و نياز به نشر كتب درسي، صنعت چاپ كشورايران ذيل تاثير قرار گرفت و موجب شد تا كارگاهي مخصوص براي چاپ كتابهاي دارالفنون در اين مدرسه تاسيس گردد . اين چاپخانه از سال ۱۲۶۸ تا ۱۳۰۰ برپا بود و حدود ۴۰ تيتر كتاب به چاپ رساند . همچنين يك چاپخانه مدني در بازه ناصرالدين فرمان روا خط مش اندازي گرديد كه خبرنامه و كتاب چاپ مي كرد .
يك عدد از عواملي كه موجب ارتقا گرايش مردم به قرائت مطالب اجتماعي و سياسي گرديد نهضت مشروطه در ايران بود . اين نهضت منجر شد تا تيراژ و عنا وين روزنامه ها بالا رود و صنعت چاپ در كشور ايران توسعه و گسترش بيشتري پيدا كند .
برچسب: طراحي كارت ويزيت،
ادامه مطلب